ارزیابی چالش‌های منابع آب و تدوین راهبردهای مدیریت پایدار (مطالعه موردی: شهرستان اسکو)
کد مقاله : 1001-IWWA
نویسندگان
امین عبدی کردانی *، حامد دینی
شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان‌شرقی
چکیده مقاله
آب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی، نقش اساسی در توسعه پایدار اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ایفا می‌کند. با این حال، در سال‌های اخیر، تشدید خشکسالی‌ها، کاهش منابع آب تجدیدپذیر، افزایش برداشت از آب‌های زیرزمینی و گسترش فعالیت‌های انسانی، منجر به بروز چالش‌های جدی در مدیریت منابع آب در بسیاری از مناطق کشور شده است.
در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی چالش‌های منابع آب و تدوین راهبردهای مدیریت پایدار در شهرستان اسکو انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، مهم‌ترین آسیب‌ها و تهدیدهای منابع آب در پنج گروه، شامل چالش‌های اقلیمی، منابع آب سطحی، منابع آب زیرزمینی، زیست‌محیطی و حکمرانی طبقه‌بندی شده و سپس راهبردهای مدیریتی متناسب با هر یک از آن‌ها تدوین گردید. بر اساس این طبقه‌بندی، نتایج نشان داد که مهم‌ترین چالش‌های شهرستان اسکو شامل کاهش منابع آب تجدیدپذیر، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، محدودیت تأمین آب شرب پایدار برای شهر جدید سهند، اختلافات در تعیین و توزیع حقابه رودخانه کندوان‌چای، آلودگی منابع آب و تخریب بستر و حریم رودخانه‌ها می‌باشد. همچنین تداوم این آسیب‌ها، تهدیدهایی نظیر تشدید کم‌آبی، افزایش سیلاب، تشدید تعارضات اجتماعی، فرونشست زمین و تهدید سلامت عمومی را به دنبال خواهد داشت.
بر این اساس، گذار از مدیریت عرضه‌محور به مدیریت تقاضامحور، تقویت حکمرانی آب، کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی، توسعه زیرساخت‌های آبی، ارتقای مشارکت ذی‌نفعان و ساماندهی نظام توزیع حقابه با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی پیش‌بینی‌شده در قانون توزیع عادلانه آب به‌عنوان مهم‌ترین راهبردهای تحقق مدیریت پایدار منابع آب در شهرستان اسکو پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
منابع آب، مدیریت پایدار، چالش‌های آب، حکمرانی آب، شهرستان اسکو
وضعیت: پذیرفته شده