مطالعه ادراک کنشگران محلی از مردمی‌سازی حکمرانی مصرف بهینه آب( مطالعه تجربه زیسته در روستای دستگرد استان قم)
کد مقاله : 1059-IWWA (R1)
نویسندگان
زهرا راجی *
کارشناس، دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
چکیده مقاله
مدیریت مصرف آب در کشور افزون بر ابعاد هیدرولوژیک و فنی با نحوۀ توزیع منابع، مشارکت ذی‌نفعان، اعتماد نهادی و پاسخگویی در فرایندهای تصمیم‌گیری پیوند دارد. از این منظر مردمی‌‌سازی حکمرانی مصرف بهینه آب مستلزم فراهم کردن امکان مشارکت مؤثر کنشگران محلی در تصمیم‌گیری و نظارت است. پژوهش حاضر با هدف فهم ادراک کنشگران محلی از مردمی‌‌سازی حکمرانی مصرف بهینۀ آب و تبیین چگونگی معنا یافتن آن در تجربۀ زیسته آنان انجام شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری در روستای دستگرد استان قم انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ تن از کنشگران و ذی‌‌نفعان محلی و با نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون بررسی شد. یافته‌ها در پنج مضمون اصلی شامل «سکوت ساختاری و محدودیت صدای محلی»، «ناهم‌ترازی اختیار و پاسخگویی»، «ادراک دسترسی نامتقارن به منابع آب»، «حکمرانی غیرمردم‌محور» و «ظرفیت حکمرانی چندبازیگری در سطح محلی» صورت‌بندی شد. همچنین نحوۀ انتقال پیام‌‌های مرتبط با مدیریت مصرف آب بر برداشت مشارکت‌‌کنندگان از سیاست‌‌های آب تأثیرگذار است. بر این اساس تقویت مشارکت مستمر، شفافیت اطلاعات، همترازی اختیار و پاسخگویی و بهره‌-گیری از دانش و ظرفیت کنشگران محلی می‌‌تواند زمینه‌‌ساز حکمرانی مشارکتی‌‌تر و پاسخگو‌تر در مدیریت مصرف آب باشد.
کلیدواژه ها
مردمی‌سازی حکمرانی آب، مسئولیت اجتماعی، تجربۀ زیسته، پدیدارشناسی تفسیری.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی