| ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب‌آوری زیرساخت بندر نوشهر در برابر تغییرات تراز آب دریای خزر با رویکرد سناریومحور |
| کد مقاله : 1093-IWWA |
| نویسندگان |
|
پریسا کلخورانی *1، مصطفی قاسم زاده اورتاکند2 1دانشگاه صنعتی امیرکبیر (تهران) - دانشکده مهندسی دریا 2کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب‌آوری عملیاتی بندر نوشهر در برابر کاهش تراز آب دریای خزر انجام شد. رویکرد پژوهش داده‌محور، سناریومحور و مبتنی بر تحلیل چندمعیاره و GIS بود و در آن داده‌های تراز آب، باد و موج ERA5 ، اطلاعات عمق‌سنجی، رسوب‌گذاری و پارامترهای ناوبری با یکدیگر تلفیق شدند. تحلیل روند تراز آب در دوره 1993–2025 کاهش معنی‌داری را نشان داد و شیب Sen برای کل دوره برابر با 6.69- سانتی‌متر در سال محاسبه شد. پنج سناریو شامل شرایط مبنا و افت‌های 0.5، 1، 1.5 و 2 متر بررسی شد. نتایج نشان داد که در سناریوی S4، عمق قابل دسترس کانال ورودی از 5.5 به 3.5 متر کاهش می‌یابد. شاخص آسیب‌پذیری این ناحیه از 0.300 در S0 به 0.567 در S4 افزایش یافت، در حالی که شاخص تاب‌آوری نسبی از 0.700 به 0.433 کاهش پیدا کرد. همچنین کانال دسترسی و حوضچه بندر به‌ترتیب مقادیر آسیب‌پذیری 0.531 و 0.427 را در S4 نشان دادند. تحلیل حساسیت نیز پایداری رتبه‌بندی مناطق را تأیید کرد. در مجموع، کانال ورودی به‌عنوان بحرانی‌ترین بخش بندر شناسایی شد و پایش هیدروگرافی، مدیریت آبخور و لایروبی هدفمند به‌عنوان اقدامات اولویت‌دار پیشنهاد شدند. |
| کلیدواژه ها |
| دریای خزر، بندر نوشهر، کاهش تراز آب، آسیب‌پذیری عملیاتی، تاب‌آوری، UKC. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
