| از کاهش مصرف تا تاخیر در پرداخت: واکنش مشترکان خانگی به افزایش تعرفه آب |
| کد مقاله : 1123-IWWA |
| نویسندگان |
|
قاسم امینی * کارمند شرکت اب و فاضلاب استان قم |
| چکیده مقاله |
| افزایش تعرفه آب با هدف کنترل مصرف و نزدیک‌کردن قیمت آب به هزینه واقعی آن، می‌تواند هم‌زمان بر تصمیم مشترکان برای مصرف و پرداخت اثر بگذارد. این پژوهش این دو واکنش را به‌صورت هم‌زمان و با توجه به سطح مصرف و بدهی قبلی مشترکان بررسی می‌کند. داده‌های قبض 13519 مشترک خانگی در سال‌های 1403 و 1404 در سه گروه کمتر از الگو، 1 تا 2 برابر الگو و بیش از 2 برابر الگو تحلیل شد. اثر تعرفه بر مصرف با مدل اثرات ثابت و وقفه توزیع‌شده پنج‌دوره‌ای و اثر آن بر پرداخت با مدل لوجیت و بقای کاکس برآورد شد. نتایج نشان داد افزایش30% تعرفه، در افق‌های زمانی مختلف بیشترین کاهش مصرف را در مشترکان پرمصرف در دوره جاری با کاهش 3% ایجاد می‌کند. در مقابل، واکنش پرداخت یکنواخت نبود و به سطح مصرف و بدهی قبلی وابسته بود. در مشترکان کمتر از الگو و فاقد بدهی، افزایش 30% تعرفه شانس پرداخت را حدود 6 درصد افزایش داد، اما در مشترکان گروه 1 تا 2 برابر الگو با 10 میلیون ریال بدهی قبلی، شانس پرداخت حدود 47 درصد کاهش یافت. همچنین، مدل کاکس نشان داد که در گروه بیش از 2 برابر الگو، افزایش تعرفه در تمام سطوح بدهی با کاهش سرعت پرداخت همراه است. یافته‌ها نشان می‌دهد افزایش تعرفه اگرچه ابزار مؤثری برای کاهش مصرف، به‌ویژه در مشترکان پرمصرف، است، اما می‌تواند در برخی گروه‌های بدهکار، وصول مطالبات را تضعیف کند. بنابراین، سیاست تعرفه‌ای باید میان کنترل مصرف و حفظ قابلیت پرداخت تعادل برقرار کند. |
| کلیدواژه ها |
| تعرفه آب، مصرف آب خانگی، رفتار پرداخت، بدهی قبلی، مدل لوجیت، مدل کاکس |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
