تحلیل چندبُعدی عوامل مؤثر بر رفتار مصرف‌کنندگان آب بسته‌بندی‌شده و ارائه راهکارهایی برای بهبود زنجیره ارزش
کد مقاله : 1148-IWWA
نویسندگان
مهدی ضرغامی1، سهیل صفری *2، نیر محمدپور3، ندا گیلانی4، محمد مسافری5
1استاد دانشگاه تهران
2دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3دانش آموخته جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تبریز
4گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
5دانشکده بهداشت-دانشگاه علوم پزشکی تبریز
چکیده مقاله
استفاده از آب‌های بسته‌بندی‌شده پدیده‌ای است که الگوی مصرف آن تحت تأثیر عوامل چندبُعدی قرار دارد. هدف این پژوهش، تحلیل و ارزیابی عوامل مؤثر بر رفتار مصرف‌کنندگان آب‌های بسته‌بندی‌شده است. رویکرد این مطالعه کمّی و شیوه گردآوری داده‌ها پیمایشی است. جامعه آماری شامل شهروندان ۱۵ تا ۶۵ سال بود که اطلاعات مورد نیاز از ۴۰۰ نفر به صورت آنلاین گردآوری شد. روایی پرسشنامه با نظر متخصصان و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها نشان داد میانگین امتیاز گویه‌ها در مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت از ۲٫۳۵ تا ۴٫۱۱ متغیر است. در بُعد بازاریابی، کیفیت، قیمت و توزیع در مقایسه با ابزارهای ترویجی، اثر معنادارتری بر رفتار مصرف‌کنندگان داشتند؛ به‌ویژه جنس بطری و اطلاعات برچسب از اولویت‌های اصلی بودند. گویه آگاهی از پیامدهای زیست‌محیطی و تفکیک پسماند با میانگین ۴٫۱۱ بیشترین امتیاز و تأثیرپذیری از تبلیغات تجاری با میانگین ۲٫۳۵ کمترین امتیاز را کسب کردند. در بُعد اجتماعی، اعتماد به اصالت کالا از اعتماد به نام‌های تجاری پیشی گرفت. در بُعد روان‌شناختی، نگرش به مزایای سلامت‌محور در سطح متوسط و آگاهی از منبع تأمین آب محدود ارزیابی شد. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که رفتار مصرف‌کنندگان بیش از هر چیز متأثر از کیفیت، شفافیت اطلاعات، قیمت و دغدغه‌های زیست‌محیطی است. بنابراین بهبود کیفیت بسته‌بندی، شفاف‌سازی منبع تأمین، قیمت‌گذاری متناسب و ایجاد سازوکارهای تشویقی برای بازیافت بطری‌ها، مهم‌ترین راهکارهای بهبود زنجیره ارزش و مدیریت پایدار مصرف محسوب می‌شوند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: آب بسته‌بندی‌شده، رفتار مصرف‌کننده، عوامل بازاریابی، عوامل اجتماعی، عوامل روان‌شناختی، نگرش زیست‌محیطی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی