دیپلماسی و مدیریت یکپارچه آب در استان خوزستان با تحلیل راهبردی SWOT
کد مقاله : 1186-IWWA
نویسندگان
سیدمحمدحسین قطبی *
دفتر مدیریت مهندسی رودخانه ها و سواحل سازمان آب و برق خوزستان
چکیده مقاله
استان خوزستان به‌عنوان یک منطقه دارای منابع آب فرامرزی با چالش‌های اساسی در حوزه آب و فاضلاب، و همزمان با فشارهای فزاینده بیرونی ناشی از طرح‌های توسعه منابع آب در کشورهای بالادست و چالش‌های ساختاری درونی مدیریت آب و فاضلاب مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردی دیپلماسی آب فرامرزی و مدیریت یکپارچه آب در این استان انجام شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و از ابزار تحلیل SWOT برای ارزیابی شرایط درونی (قوت‌ها و ضعف‌ها) و محیط بیرونی (فرصت‌ها و تهدیدها) بهره گرفته شده است. داده‌ها از طریق ارزشیابی و بررسی اسناد سیاستی و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که خوزستان با وجود برخورداری از منابع آب قابل توجه و زیرساخت‌های نسبتاً توسعه‌یافته، با چالش‌هایی چون کاهش جریان‌های ورودی از بالادست، افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی، تخریب بوم‌شناختی تالاب هورالعظیم، شوری فزاینده در مناطق پایین‌دست (آبادان و خرمشهر)، فرسودگی شبکه‌های آب و فاضلاب و پراکندگی نهادی در مدیریت آب روبه‌روست. تحلیل SWOT نشان می‌دهد که راهبرد هم‌افزایی درونی-همکاری بیرونی مناسب‌ترین مسیر برای ارتقای امنیت آبی استان است؛ راهبردی که در سطح استانی بر اجرای مدیریت یکپارچه آب و فاضلاب، حکمرانی مشارکتی، بازچرخانی پساب و اصلاح نظام قیمت‌گذاری آب و در سطح فرامرزی بر احیای سازوکارهای پایش مشترک، تبادل داده، حرکت تدریجی به‌سوی نهادینه‌سازی همکاری حوضه‌ای و بهره‌گیری از اصول حقوق بین‌الملل آب تأکید دارد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاری در حوزه آب و فاضلاب و ارتقای جایگاه ایران در دیپلماسی آب منطقه‌ای مفید واقع شود.
کلیدواژه ها
دیپلماسی آب، مدیریت یکپارچه، تحلیل SWOT، استان خوزستان، حکمرانی آب
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر