| مدل ارزیابی و ارتقای تاب‌آوری سامانه‌های انتقال آب در بحران؛ مطالعه موردی مشهد |
| کد مقاله : 1192-IWWA |
| نویسندگان |
|
هومن اسکناسی *، مهدی استانستی کارمند شرکت آب و فاضلاب مشهد |
| چکیده مقاله |
| تاب‌آوری سامانه‌های انتقال آب در شرایط جنگ و بحران، تابعی از وضعیت فنی زیرساخت، توان عملیاتی، ظرفیت مدیریتی، منابع و پشتیبانی و نیز الزامات اطلاعاتی و امنیتی است. در این پژوهش، مدلی برای ارزیابی و اولویت‌بندی تاب‌آوری سامانه‌های انتقال آب با رویکرد مدیریت ریسک ارائه شد. ابتدا ۲۰ شاخص در پنج بعد فنی و زیرساختی، عملیاتی، مدیریتی و سازمانی، منابع و پشتیبانی و اطلاعاتی و امنیتی تعریف شد. سپس اهمیت ابعاد با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و نظر بیست خبره تعیین گردید. نتایج نشان داد وزن ابعاد فنی و زیرساختی، عملیاتی، مدیریتی و سازمانی، منابع و پشتیبانی و اطلاعاتی و امنیتی به‌ترتیب 375/0، 303/0، 166/0، 101/0 و 055/0 است و نسبت سازگاری ماتریس تجمیعی 022/0 به‌دست آمد. در ادامه، با استفاده از اطلاعات ۱۲ سامانه منتخب شرکت آب و فاضلاب مشهد، یک ارزیابی اولیه بر پایه داده‌های موجود در دو بعد فنی و عملیاتی انجام و شاخص پیامد بر اساس جمعیت تحت پوشش وارد مدل ریسک شد. نتایج نشان داد سامانه‌های ۳ و ۹ بیشترین و سامانه‌های ۱۲ و ۷ کمترین تاب‌آوری اولیه را دارند؛ با این حال، بیشترین ریسک متوجه سامانه‌های ۱ و ۲ به دلیل جمعیت بالای تحت پوشش و آسیب‌پذیری باقیمانده است. بر این اساس، اولویت‌بندی اقدامات صرفاً بر مبنای ضعف فنی کافی نیست و باید همزمان میزان آسیب‌پذیری و پیامد اختلال در خدمت‌رسانی در نظر گرفته شود. مدل پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی اقدامات کاهش ریسک و ارتقای آمادگی سامانه‌های انتقال آب در شرایط بحران باشد. |
| کلیدواژه ها |
| تاب‌آوری، سامانه انتقال آب، مدیریت ریسک، تحلیل سلسله‌مراتبی، بحران، آب و فاضلاب مشهد |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
