افزایش ظرفیت مؤثر تأمین آب بدون توسعه منابع؛ نقش نشت‌یابی فعال و مدیریت فشار در پایدارسازی شبکه روستای خیج
کد مقاله : 1206-IWWA
نویسندگان
آرزو لشکری *1، احمدرضا دوستمحمدی2
1مدیر دفتر مدیریت مصرف و آب بدون درآمد شرکت آب و فاضلاب استان سمنان
2معاون بهره برداری شرکت آب و فاضلاب استان سمنان
چکیده مقاله
محدودیت منابع آب و هزینه بالای توسعه منابع جدید، ضرورت استفاده مؤثرتر از ظرفیت موجود سامانه‌های آبرسانی را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی فنی–اقتصادی اقدامات کاهش آب بدون درآمد در روستای خیج شهرستان شاهرود انجام شد. این روستا با وجود برخورداری از دو حلقه چاه با مجموع دبی اسمی ۶٫۵ لیتر بر ثانیه در برابر نیاز آبی مطالعاتی ۵٫۷۷ لیتر بر ثانیه، با جیره‌بندی کوتاه‌مدت و نیاز مقطعی به آبرسانی سیار مواجه بود و حفر چاه جدید نیز مطرح شده بود. در این مطالعه، نشت‌یابی فعال، اصلاح شبکه و انشعابات، تکمیل زون‌بندی و مدیریت فشار اجرا شد. طی نشت‌یابی ۳ کیلومتر از شبکه، چهار نقطه نشت با مجموع دبی ۲٫۹۲ لیتر بر ثانیه شناسایی و کنترل و ۱٫۹۸۹ کیلومتر شبکه و ۱۰۶ انشعاب اصلاح شد. همچنین با سرویس و مکانیزه‌کردن دو شیر فشارشکن موجود، فشار خروجی از حدود ۲٫۸ به ۱٫۸ بار کاهش یافت. پس از اجرای اقدامات، تعداد حوادث نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۸٫۵ درصد و متوسط زمان بهره‌برداری از منابع از ۲۴ به حدود ۱۵ ساعت در شبانه‌روز کاهش یافت؛ همزمان جیره‌بندی و نیاز به آبرسانی سیار اضطراری برطرف و گزینه حفر چاه جدید منتفی شد. مجموع هزینه مستقیم اقدامات حدود ۳٫۲۷۹ میلیارد تومان در برابر حدود ۱۰ میلیارد تومان برای حفر و تجهیز چاه جدید بود. نتایج نشان می‌دهد کاهش آب بدون درآمد و بهینه‌سازی دارایی‌های موجود می‌تواند پیش از توسعه منابع جدید، گزینه‌ای مؤثر برای بهبود ظرفیت مؤثر و پایداری تأمین آب باشد.
کلیدواژه ها
آب بدون درآمد، نشت‌یابی فعال، مدیریت فشار، بهینه‌سازی دارایی‌های موجود، هدررفت واقعی، پایداری تأمین آب، شبکه توزیع آب
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی