بررسی رفتار هیدرواقلیمی و ساختار مکانی خشکسالی در استان اردبیل جهت مدیریت منطقه‌ای منابع آب

کد مقاله : 1210-IWWA

نویسندگان

یاسر حسینی * دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده مقاله

تغییر اقلیم از طریق تغییر همزمان دما، بارش و تقاضای تبخیری جو، می‌تواند ساختار زمانی و مکانی منابع آب و شدت خشکسالی را تغییر دهد. هدف این پژوهش، ارزیابی تغییرات مکانی–زمانی خشکسالی در استان اردبیل طی دوره ۲۰۰۰–۲۰۲۴ بود. برای این منظور، داده‌های TerraClimate برای استخراج بارش و برای برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل از داده های MOD16A2 استفاده شد. شاخص بارش استانداردشده (SPI)، شاخص استاندارد بارش–تبخیر و تعرق (SPEI) نیز محاسبه و نقشه‌های میانگین و روند آنها تهیه شد. نتایج نشان داد که تغییرات هیدرو-اقلیمی استان اردبیل از الگوی یکنواختی تبعیت نمی‌کند و تفاوت‌های مکانی قابل توجهی میان دشت‌های شمالی، نواحی مرکزی و مناطق جنوبی و جنوب‌شرقی وجود دارد. مقایسه SPI و SPEI نشان داد که بخشی از خشکی مشاهده‌شده را نمی‌توان صرفاً به کاهش بارش نسبت داد و افزایش دما و تقاضای تبخیری نیز در تشدید شرایط خشکی نقش دارد. نتایج بیانگر شکل‌گیری سه پهنه هیدرو-اقلیمی اصلی در استان شامل پهنه شمالی، پهنه مرکزی–کوهستانی و پهنه جنوبی–جنوب‌شرقی بوده و بر اساس یافته‌ها، مدیریت منابع آب در استان اردبیل باید بر مبنای تفاوت‌های مکانی، تقاضای تبخیری و ریسک خشکسالی طراحی شود.

کلیدواژه ها

خشکسالی هیدرو-اقلیمی، SPEI، SPI، تقاضای تبخیری جو، اردبیل.

وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر