مسئولیت قراردادی و قهری ناشی از اخلال سایبری تأسیسات آب در حقوق ایران
کد مقاله : 1215-IWWA (R1)
نویسندگان
میرحامد اسدی نژاد طاهرگورابی *1، امیررضا آقازاده نودهی2
1دکتری حقوق خصوصی، مدیر دفتر حقوقی، تحصیل و تملک اراضی، شرکت آب و فاضلاب استان گیلان، رشت، ایران
2دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران؛ وکیل دادگستری
چکیده مقاله
چکیده
ادغام فناوری اطلاعات با سامانه‌های کنترل صنعتی تأسیسات آب، در کنار ارتقای کارایی، مخاطرات سایبری نوینی پدید آورده که سامانه‌های سنتی مسئولیت مدنی را در انتساب زیان و احراز سببیت با چالش جدی مواجه ساخته است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی، به واکاوی مبانی مسئولیت قراردادی و قهری ناشی از اخلال سایبری در تأسیسات آب و فاضلاب بر پرتوی حقوق ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد تعهدات امنیت سایبری در قراردادهای بهره‌برداری و پشتیبانی، ماهیتی دوگانه دارند؛ تکالیف فنی معین و سنجش‌پذیر (نظیر مدیریت و اجرای به‌روزرسانی‌های امنیتی استاندارد، پشتیبان‌گیری آفلاین و رعایت شاخص‌های موافقت‌نامه سطح خدمت) تعهد به نتیجه تلقی می‌شوند و تخلف از آن‌ها اماره نقض است، درحالی‌که صیانت کلی در برابر تهدیدات پیشرفته، تعهد به وسیله و مبتنی بر رفتار متخصص متعارف است. استناد به قوه قاهره سایبری با توجه به پیش‌بینی‌پذیری نوعی حملات و اتکای آن‌ها بر آسیب‌پذیری‌های درون‌سیستمی، تفسیری کاملاً مضیق می‌طلبد. در قلمرو قهری نیز به‌دلیل بحران انتساب، گمنامی مهاجم و تداخل اسباب، تکیه انحصاری بر نظریه تقصیر سنتی ناکارآمد است؛ ازاین‌رو، پذیرش الگوی مسئولیت مبتنی بر ریسک و تاب‌آوری، تشدید استاندارد مراقبت بهره‌بردار و بهره‌گیری از امارات قضایی و تعدیل بار اثبات به سود زیان‌دیده ضرورت دارد. نهایتاً، بازاندیشی شروط قراردادی تسهیم خطر، الزام به بیمه مسئولیت سایبری و تشکیل صندوق جبران خسارت‌های فاجعه‌بار پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
اخلال سایبری، مسئولیت قراردادی، مسئولیت قهری، قوه قاهره سایبری، رابطه سببیت، توزیع ریسک.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر