| تاب‌آوری تأسیسات آب در شرایط اضطراری: تطبیق اصول پدافند غیرعامل با رویکردهای نوین بین‌المللی |
| کد مقاله : 1256-IWWA |
| نویسندگان |
|
حامد کاشی *1، حسن پیری2 1شرکت مهندسین مشاور آب سو 2کارشناس ارشد پدافند غیرعامل |
| چکیده مقاله |
| تأسیسات آب و فاضلاب در شرایط اضطراری ناشی از جنگ، بلایای طبیعی و تهدیدات نوین، هم به‌صورت مستقیم و هم غیرمستقیم (قطع زنجیره تأمین و نگهداری) در معرض آسیب جدی قرار دارند. این پژوهش با مروری تحلیلی-تطبیقی بر ادبیات بین‌المللی سال‌های اخیر (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶)، اصول کلاسیک پدافند غیرعامل — شامل پراکندگی، تعدد و پشتیبان‌سازی، مقاوم‌سازی سازه‌ای، اختفا و خوداتکایی — را با چارچوب علمی تاب‌آوری R4 تطبیق می‌دهد. یافته‌ها بر پایه بررسی تجربیات اوکراین، عراق، سوریه، یمن، اتیوپی و حملات سایبری مستندشده به تأسیسات آب تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج، عدم‌تمرکز اضطراریِ خودجوش در کوتاه‌مدت تاب‌آوری را افزایش می‌دهد، اما در بلندمدت و بدون هماهنگی مرکزی، به پایداری سامانه آب‌رسانی آسیب می‌رساند. همچنین تهدیدات نوین سایبری، بُعد تازه‌ای به مفهوم سنتی پدافند غیرعامل افزوده‌اند که در چارچوب‌های موجود کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، مدل مفهومی «C+R4» ارائه‌شده در این مقاله، با افزودن صریح بُعد تاب‌آوری سایبری — شامل ایمن‌سازی فناوری عملیاتی، قطع دسترسی غیرضروری اینترنتی و طراحی پایش دوگانه دستی/دیجیتال — به‌عنوان بسط چارچوب کلاسیک برای تصمیم‌گیرندگان بخش آب کشور پیشنهاد می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| پدافند غیرعامل، تاب‌آوری زیرساخت آب، شرایط اضطرار، امنیت زیرساخت حیاتی، امنیت سایبری آب |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
