| تاب‌آوری هیدروژئوشیمیایی آبخوان آزاد ساحلی گیلان در برابر شورشدگی |
| کد مقاله : 1276-IWWA |
| نویسندگان |
|
نسترن عیدی وندی *1، طاهره آذری2، مهدی تلخابلو3 1دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی 22- استادیار هیدروژئولوژی، گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی 3استادیار زمین شناسی مهندسی، گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی |
| چکیده مقاله |
| ارزیابی تاب‌آوری آبخوان‌های ساحلی در برابر شورشدگی نیازمند بررسی هم‌زمان تغییرات رخساره‌ای و ساختار آماری شیمی آب است. در این پژوهش، تاب‌آوری هیدروژئوشیمیایی آبخوان آزاد ساحلی گیلان با تحلیل ۳۸۵ نمونه آب زیرزمینی در سال‌های ۲۰۱۵، ۲۰۱۸، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ و با استفاده از نمودار پایپر بهبودیافته، HFE-D، PCA و همبستگی پیرسون ارزیابی شد. نتایج در این بازه زمانی نشان داد سهم رخساره Ca-HCO₃ از ۸۰ به ۸۹ درصد افزایش و سهم رخساره مختلط Ca-Mg-Cl از 7/18 به 3/8 درصد کاهش یافت؛ شاخص GQI Piper(mix) نیز از 5/72 به ۷۹ رسید. سهم شاخه شیرین‌شدن از ۶۳ درصد در ۲۰۱۵ به ۸۰ درصد در ۲۰۲۱ افزایش یافت و در ۲۰۲۴ حفظ شد. تحلیل PCA نشان داد ساختار شیمی آب در این آبخوان ثابت نیست؛ همبستگی شدید Cl، Na، EC و TDS در مؤلفه اول، محور شوری با منشأ بالاآمدگی آب شور فسیلی را نشان می‌دهد، در حالی که قرارگیری Mg،SO₄ و HCO₃ در مؤلفه‌ای مجزا، بیانگر فرآیندهای ثانویه مانند تبادل کاتیونی مستقیم و انحلال کربناته–سولفاته در آبخوان است. بر پایه تلفیق نتایج روش‌های به‌کاررفته، آبخوان آزاد ساحلی گیلان تاب‌آوری هیدروژئوشیمیایی قابل‌تشخیص، اما ناقص و ناهمگون نشان می‌دهد؛ افزایش رخساره‌های شیرین بیانگر توان بازیابی سامانه است، اما تداوم رخساره‌های مختلط و شور و همچنین مؤلفه Cl–Na–EC–TDS نشان می‌دهد اثر شورشدگی در بخشی از آبخوان همچنان باقی مانده است. |
| کلیدواژه ها |
| تاب‌آوری هیدروژئوشیمیایی، آبخوان ساحلی، شورشدگی، Improved Piper diagram، HFE-D، PCA |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
