بازتعریف الگوی حکمرانی آب ایران: آسیب‌شناسی نهادی و نقشه‌راه اصلاحات
کد مقاله : 1298-IWWA
نویسندگان
مهناز محمدزاده نصیرآبادی *1، مجتبی سوختانلو2
1هیات علمی
2هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده مقاله
بحران آب در ایران، فراتر از یک چالش هیدرولوژیکی، ریشه در ناکارآمدی‌های ساختاری و بحران حکمرانی دارد. این مقاله با نقد الگوی غالب مدیریت آب در سده بیستم که متکی بر مدیریت سمت عرضه، پروژه‌های مهندسی‌محور و رویکردهای از بالا به پایین بوده است، استدلال می‌کند که فقدان مشارکت ذی‌نفعان و ناهماهنگی‌های نهادی، تاب‌آوری سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیکی را به‌شدت کاهش داده است. پیامدهای این رویکرد بخشی‌نگر، به‌ویژه در تخلیه آبخوان‌ها، فرونشست‌های گسترده زمین و ناپایداری معیشت روستایی ناشی از سیاست‌های شتاب‌زده کشاورزی، نمایان شده است. مقاله با بهره‌گیری از چارچوب‌های اقتصاد نهادگرا و رویکرد «پیوند آب، غذا، انرژی و محیط‌زیست»، ریشه‌های نهادی این بحران را در جدایی مدیریت عرضه و تقاضا، تعارض منافع سازمانی، و عدم انطباق مرزهای مدیریتی با حوضه‌های آبریز شناسایی می‌کند. در نهایت، با مرور تجارب جهانی در حوزه حکمرانی مشارکتی و انطباقی، راهکارهایی برای اصلاح ساختارهای تصمیم‌گیری و اجرایی پیشنهاد می‌شود. تمرکز اصلی این نقشه راه، بر عبور از مدیریت متمرکز به‌سوی حکمرانی یکپارچه و پاسخگو با هدف تضمین عدالت بین‌نسلی و پایداری منابع آبی استوار است.
کلیدواژه ها
حکمرانی آب، بحران آب، مدیریت مشارکتی، تعارض منافع
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر