| ارزیابی هیدروژئوشیمیایی و آماری کیفیت آب زیرزمینی دشت نهاوند برای مصارف شرب و کشاورزی |
| کد مقاله : 1329-IWWA |
| نویسندگان |
|
فاطمه گیلوری *1، طاهره آذری2، مهدی تلخابلو2، واحد کیانی3 1دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم زمین دانشگاه خوارزمی 2استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه خوارزمی 3دکتری آلودگی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش کیفیت آب زیرزمینی دشت نهاوند (غرب ایران) را در دو دوره ۲۰۱۳ و ۲۰۲۱ برای مصارف شرب و کشاورزی ارزیابی کرد. در هر دوره ۳۸ نمونه آب زیرزمینی و پارامترهای pH، EC، TD ، TH، SAR و یون‌های اصلی اندازه‌گیری شد. نتایج نمودارهای هیدروشیمیایی، شاخص اشباع، ویلکوکس، شولر، همبستگی پیرسون و PCA نشان داد که تیپ غالب آب Ca-Mg-HCO₃ است و شیمی آن عمدتاً توسط برهم‌کنش آب–سنگ و انحلال کانی‌های کربناته کنترل می‌شود. در سال ۲۰۲۱ نسبت به ۲۰۱۳، شوری و TDS افزایش یافت؛ به‌طوری‌که کلاس USSL از C1-S1 و C2-S1 به C3-S1 و C4-S1 تغییر کرد، اما خطر سدیم همچنان پایین (S1) باقی ماند. تحلیل PCA نیز کاهش سهم مؤلفه کربناته (از ۸۱٫۳۶٪ به ۶۲٫۳۳٪) و افزایش سهم مؤلفه سولفات–سدیم (از ۷٫۸۳٪ به ۱۵٫۶۶٪) را نشان داد. با این حال، در سال ۲۰۲۱ هیچ نمونه‌ای در رخساره‌های سدیک–کلریدی قرار نگرفت و ۶۸٫۴٪ نمونه‌ها در رخساره Ca-HCO₃/SO₄ باقی ماندند. بنابراین آب منطقه برای شرب و کشاورزی مناسب است، اما روند افزایشی شوری نیازمند پایش مستمر و مدیریت پایدار منابع آب است. |
| کلیدواژه ها |
| هیدروژئوشیمی، کیفیت آب زیرزمینی، شاخص اشباع، دشت نهاوند، مصارف شرب و کشاورزی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
