| بررسی روندهای پنهان و کاذب در سری‌های بارش و دبی: نقش خودهمبستگی سریالی در نتایج آزمون من-کندال |
| کد مقاله : 1380-IWWA |
| نویسندگان |
|
محمد خانمحمد1، اتابک فیضی *2 1دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران- مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 2دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران |
| چکیده مقاله |
| استقلال سریالی از فرض‌های اصلی آزمون من-کندال است و نقض آن می‌تواند واریانس آماره، تصمیم معنی‌داری و برآورد شیب را تغییر دهد. در این پژوهش، 2436 مشاهده ماهانه سه ایستگاه بارش و سه ایستگاه دبی استان اردبیل به 102 سری سالانه، فصلی و ماهانه تبدیل شد و شش روش شامل من-کندال اصلی (MK)، اصلاح واریانس حامد و رائو (HR)، اصلاح یو و وانگ (YW)، پیش‌سفیدسازی کلاسیک (PW)، پیش‌سفیدسازی بدون روند (TFPW) و پیش‌سفیدسازی با تصحیح اریبی (BCPW) به‌صورت شرطی مقایسه شد. خودهمبستگی مثبت و معنی‌دار وقفه یک در 33 سری خام و 20 سری روندزدایی‌شده مشاهده شد. شش روش به‌ترتیب 36، 38، 33، 27، 35 و 35 روند معنی‌دار شناسایی کردند؛ این تعداد پس از تصحیح بنجامینی-هوچبرگ (BH) به 33، 33، 30، 18، 33 و 30 و پس از تصحیح بنجامینی-یکوتیلی (BY) به 29، 30، 26، 2، 30 و 27 رسید. در 16 سری تصمیم خام و در 19 سری تصمیم BH دست‌کم یک روش با MK اختلاف داشت. دبی سالانه هر سه ایستگاه کاهش معنی‌دار نشان داد. PW با حذف 86 تا 95 درصد شیب، کاهش گیلانده را در سطح خام و کاهش پل‌الماس را پس از BH نامعنی‌دار کرد، اما TFPW هر دو کاهش را حفظ کرد. HR به‌دلیل خودهمبستگی وقفه دوم، بارش سالانه فرودگاه اردبیل را معنی‌دار ارزیابی کرد. تکرار تحلیل با سال شمسی و سال آبی، نتیجه MK را تغییر نداد اما تصمیم PW پل‌الماس را تغییر داد. بنابراین گزارش هم‌زمان نتایج خام، BH و BY، شیب سری اصلی و تبدیل‌شده و تحلیل حساسیت ضروری است. |
| کلیدواژه ها |
| خودهمبستگی سریالی، آزمون من-کندال، پیش‌سفیدسازی، شیب سن، نرخ خطای کشف، دبی رودخانه، استان اردبیل |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
