| شبیه‌سازی رسوبات معلق رودخانه‌ها با به‌کارگیری منحنی سنجه و مدلهای هوشمند (مطالعه موردی: ایستگاه یامچی) |
| کد مقاله : 1419-IWWA |
| نویسندگان |
|
مرتضی رحیم زاده1، محمدرضا نیک پور *2، جوانشیر عزیزی مبصر3، یاسر حسینی4 1دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه محقق اردبیلی 2هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی 3دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی 4استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی |
| چکیده مقاله |
| تخمین بار معلق در طیف وسیعی از مسائل از قبیل انتقال رسوب و آلودگی در رودخانه‌ها و طراحی مخازن سدها به-کار گرفته می‌شود. هدف از پژوهش حاضر، شبیه‌سازی بار معلق ایستگاه یامچی واقع در رودخانه بالخلی‌چای و در بالادست سد مخزنی یامچی با استفاده از مدلهای شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANN) و برنامه‌ریزی بیان ژن (GEP) و هم‌چنین روش منحنی سنجه بود. در این راستا مقادیر دبی جریان و رسوبات معلق طی دوره آماری (1403-1380) معادل 335 داده به‌کار گرفته شد. با به‌کارگیری تأخیرهای زمانی دبی جریان (Qt، Qt-1، Qt-2 و Qt-3)، چهار سناریو به‌منظور مدل‌سازی بار معلق (St) تعریف شد. به‌کارگیری تأخیرهای زمانی دبی جریان با بهبود نتایج همراه بود. به‌طوری‌که بهترین عملکرد مدل ANN درشبیه‌سازی بار معلق به‌ازای سومین سناریو و در مدل GEP به‌ازای دومین سناریو مشاهده شد. مقایسه نتایج نشان داد که مدل GEP با بیشترین ضریب تعیین (828/0=R2)، کمترین ریشه میانگین مربعات خطا (511/2=RMSE) و بیشترین ضریب نش-ساتکلیف (770/0=NSE) از توانایی بیشتری در شبیه‌سازی بار معلق برخوردار بود. نظر به موقعیت استراتژیک حوزه‌آبخیز مورد مطالعه، مدل‌سازی رسوبات معلق در این حوزه‌آبخیز می‌تواند در راستای مدیریت منابع آب استان اردبیل نقش به‌سزایی را ایفا کند. |
| کلیدواژه ها |
| ایستگاه یامچی، بار معلق، تأخیرهای زمانی، مدلهای هوشمند |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
