| چارچوب تداوم خدمات آب و فاضلاب در شرایط جنگ: ترکیب آموزه‌های حقوق بشردوستانه، تجربه اوکراین و تجربه ایران |
| کد مقاله : 1546-IWWA |
| نویسندگان |
|
عباس چرمی * کارمند رسمی |
| چکیده مقاله |
| زیرساخت‌های آب و فاضلاب به‌دلیل ماهیت شبکه‌ای، وابستگی شدید به برق، پراکندگی جغرافیایی و پیامدهای بهداشتی قطع خدمات، در جنگ از آسیب‌پذیرترین زیرساخت‌های حیاتی‌اند. با وجود تجربه‌های اخیر در اوکراین و ایران، چارچوب‌های یکپارچه‌ای که ابعاد فنی، سازمانی، بهداشتی و حقوقی تداوم خدمات را هم‌زمان در نظر بگیرند، کمتر ارائه شده است. هدف این مقاله طراحی چارچوبی عملیاتی برای تداوم خدمات آب و فاضلاب در شرایط مخاصمه برای استفاده شرکت‌های آب و فاضلاب و نهادهای سیاست‌گذار است. پژوهش با رویکرد مروری-تحلیلی انجام شد و شامل مرور ساختارمند ادبیات بین‌المللی و داخلی، تحلیل مقایسه‌ای دو مطالعه موردی (اوکراین و ایران ۱۴۰۴–۱۴۰۵) و بررسی اسناد بالادستی پدافند غیرعامل و مدیریت بحران بود. یافته‌ها نشان می‌دهد وابستگی به برق و تمرکز تأسیسات مهم‌ترین نقاط ضعف مشترک‌اند و تمرکززدایی، انرژی پشتیبان و آمادگی سازمانی بیشترین ظرفیت را برای حفظ خدمات دارند. چارچوب پیشنهادی شش مؤلفه دارد: شناخت ریسک و عملکردهای حیاتی، تمرکززدایی و افزونگی، تاب‌آوری انرژی، برنامه تداوم کسب‌وکار و واکنش اضطراری، حفاظت از نیروی انسانی و کیفیت آب و امنیت سایبری، و حکمرانی، حقوق و تأمین مالی. این مؤلفه‌ها در چهار مرحله آمادگی، تحمل، واکنش و بازیابی اجرا می‌شوند و با چهار سناریوی مبنا، شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری و نقشه راه اجرایی تکمیل شده‌اند. نوآوری مقاله در پوشش هم‌زمان فاضلاب و کیفیت آب و پیوند چارچوب فنی با تعهدات حقوق بشردوستانه است. داده‌های ایران عمدتاً ثانویه‌اند و چارچوب هنوز اعتبارسنجی تجربی نشده است؛ آزمون آن با روش دلفی و تمرین‌های شبیه‌سازی پیشنهاد می‌شود و نتایج می‌تواند مبنای دستورالعمل‌های ملی و استانی قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| : تداوم خدمات، آب و فاضلاب، جنگ، تاب‌آوری زیرساخت، پدافند غیرعامل، حقوق بین‌الملل بشردوستانه، برنامه تداوم کسب‌وکار |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
