| ظرفیت خودپالایی رودخانه در تنش آبی با تأکید بر تاب‌آوری کیفیت آب |
| کد مقاله : 1566-IWWA (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد مهدی پورحسن مهرزنجانی *1، کیومرث ابراهیمی2 1دانشجوی دکتری مهندسی اکولوژی، گروه آموزشی علوم و فناوری محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران، ایران 2استاد، گروه آموزشی علوم و فناوری های محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| خودپالایی یکی از فرایندهای طبیعی رودخانه‌ها برای کاهش، تبدیل و تثبیت بخشی از آلاینده‌ها و بازگشت تدریجی کیفیت آب به شرایط مطلوب‌تر است، اما ظرفیت آن تحت تأثیر هم‌زمان شرایط هیدرولوژیک، بیولوژیک، ژئومورفولوژیک، شرایط هیدرولیکی حاکم و فشار ناشی از ورود آلاینده‌ها قرار دارد. تشدید تنش آبی و کاهش جریان می‌تواند با محدود کردن اختلاط، رقیق‌سازی و انتقال اکسیژن، حساسیت رودخانه نسبت به بار آلودگی را افزایش دهد؛ ازاین‌رو، شناخت عوامل محدودکننده و تقویت‌کننده ظرفیت خودپالایی برای حفظ تاب‌آوری کیفیت آب اهمیت دارد. هدف این مقاله، تبیین ظرفیت خودپالایی رودخانه‌ها در شرایط تنش آبی و شناسایی کیفی عوامل محدودکننده و تقویت‌کننده تاب‌آوری این ظرفیت است. پژوهش حاضر از نظر روش، کیفی و مروری بوده و با مرور و تلفیق مفهومی مطالعات مرتبط با خودپالایی رودخانه، تنش آبی، آلودگی و تاب‌آوری کیفیت آب انجام شده است. سپس یافته‌های مطالعات منتخب در چارچوب تحلیل SWOT سازمان‌دهی و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ظرفیت خودپالایی حاصل تعامل فرایندهای متعدد فیزیکی، شیمیایی، زیستی و اکوهیدرولوژیک است و نمی‌توان آن را صرفا بر اساس دبی یا یک شاخص کیفیت آب ارزیابی کرد. کاهش جریان، اختلال رژیم طبیعی، تخریب ساختار رودخانه، کاهش شرایط اکسیژنی و افزایش بار آلاینده از مهم‌ترین عوامل محدودکننده و حفظ جریان، احیای ساختار طبیعی و پوشش حاشیه‌ای، کنترل منابع آلاینده و استفاده از راهکارهای مبتنی بر طبیعت و زیرساخت سبز-آبی از عوامل تقویت‌کننده شناسایی شدند. بر این اساس، تقویت تاب‌آوری کیفیت آب مستلزم مدیریت هم‌زمان ظرفیت طبیعی خودپالایی و بار آلاینده در مقیاس رودخانه و حوزه آبخیز است. |
| کلیدواژه ها |
| خودپالایی رودخانه، ظرفیت جذب آلودگی، تنش آبی، کمبود آب، تاب‌آوری اکوسیستم آبی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
