ارزیابی سناریومحور اثر کاهش زمان تشخیص پایش زیستی بر تاب‌آوری عملکردی سامانه‌های آب‌رسانی تحت اختلالات مرتبط با شرایط جنگی
کد مقاله : 1604-IWWA
نویسندگان
زهره اکبری جونوش *1، احمد منتظری2
1کارشناس دفترنظارت بر بهداشت آب و فاضلاب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور
2مدیر کل دفتر نظارت بر بهداشت آب و فاضلاب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور
چکیده مقاله
تداوم تأمین آب شرب سالم در شرایط جنگی به‌دلیل آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها و اختلال در تأمین انرژی و ارتباطات با چالش مواجه است. کاهش زمان تشخیص آلودگی می‌تواند با تسریع اقدامات کنترلی، مواجهه جمعیت با آب آلوده را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سناریومحور اثر پایش زیستی سریع بر تاب‌آوری عملکردی سامانه‌های آب‌رسانی انجام شد. بدین منظور، مدلی ریاضی بر پایه تغییرات زمانی مواجهه تجمعی تدوین و شش سناریوی آلودگی شامل شرایط عادی، گسترش سریع آلودگی، اختلال برق، اختلال ارتباطات، اختلال هم‌زمان برق و ارتباطات و آلاینده ناشناخته تعریف شد. سه رویکرد پایش متعارف، پایش مبتنی بر دافنیا ماگنا و پایش مبتنی بر ماهی زبرا زمان‌های تشخیص فرضی ۸، ۴ و ۲ ساعت، در افق زمانی ۲۴ ساعته مقایسه شدند. شاخص تاب‌آوری بر اساس سطح زیر منحنی مواجهه تجمعی محاسبه شد. نتایج نشان داد شاخص تاب‌آوری در هر شش سناریو برای روش‌های زیستی بیشتر از پایش متعارف است. میانگین این شاخص برای پایش متعارف، دافنیا ماگنا و ماهی زبرا به‌ترتیب 75.97، 84.86 و 88.75 درصد بود. میانگین اختلاف شاخص با روش متعارف برای این دو روش زیستی به‌ترتیب 8.89 و 12.78واحد درصد به‌دست آمد. بیشترین اختلاف در سناریوی آلاینده ناشناخته، به‌ترتیب 13.33و 16.67 واحد درصد، مشاهده شد؛ درحالی‌که اختلال هم‌زمان برق و ارتباطات کمترین شاخص تاب‌آوری را به همراه داشت. با توجه به فرضی‌بودن پارامترهای زمانی و نبود اعتبارسنجی میدانی، نتایج بیانگر پیامدهای محاسباتی مدل هستند. پایش زیستی سریع می‌تواند به‌عنوان لایه هشدار اولیه و مکمل روش‌های متعارف در مدیریت رخدادهای آلودگی آب مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه ها
پایش زیستی سریع، سامانه هشدار زودهنگام، تاب‌آوری، سامانه آب‌رسانی، شرایط جنگی، دافنی و ماهی زبرا
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی