پایش سلامت زیرساخت‌های آب و فاضلاب: مروری تحلیلی بر الزامات داده، قابلیت اطمینان عملیاتی و چالش‌های استقرار
کد مقاله : 1632-IWWA
نویسندگان
مهسا کریمی *1، رضا کریمی2، سارا رحمانی3
1کارشناس ارشد شرکت تدبیر ساحل پارس
2کارشناس ارشد شرکت آب و فاضلاب استان تهران
3دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات
چکیده مقاله
زیرساخت‌های آب و فاضلاب به‌عنوان دارایی‌های حیاتی شهری، با چالش‌هایی همچون فرسودگی تجهیزات، نشت، افت کیفیت آب، ناهمگنی داده‌ها و ضرورت تصمیم‌گیری بهنگام مواجه‌اند. در این شرایط، گذار از پایش سنتی به پایش هوشمند سلامت زیرساخت، به یکی از نیازهای اصلی بهره‌برداری پایدار تبدیل شده است. پژوهش حاضر با رویکردی مروری-تحلیلی، مبانی، معماری و الزامات استقرار سامانه‌های پایش هوشمند در زیرساخت‌های آب و فاضلاب را بررسی می‌کند و بر نقش کیفیت داده، یکپارچه‌سازی مدل و ارزیابی قابلیت اطمینان عملیاتی تأکید دارد. در این میان، دوقلوی دیجیتال به‌عنوان بستری برای اتصال دوسویه سامانه فیزیکی، داده‌های برخط، مدل‌های شبیه‌سازی و ابزارهای تحلیل هوشمند، ظرفیت قابل‌توجهی برای ارتقای پایش، نگهداری پیش‌بینانه و پشتیبانی از تصمیم‌گیری عملیاتی فراهم می‌سازد. مرور مطالعات نشان می‌دهد که با وجود گزارش شاخص‌های عملکردی مطلوب در برخی مدل‌ها، اتکای صرف به معیارهایی مانند دقت و F1-score برای قضاوت درباره کارایی عملیاتی کافی نیست و خطاهای بحرانی، به‌ویژه در تشخیص‌ندادن خرابی‌ها، می‌توانند قابلیت اعتماد سامانه را کاهش دهند. همچنین، هرچند رویکردهای داده‌محور در ارزیابی وضعیت تجهیزات، تحلیل کیفیت آب و پایش رفتار شبکه امیدبخش‌اند، تعمیم نتایج آن‌ها به شرایط واقعی همچنان با محدودیت‌هایی چون کمبود داده‌های میدانی معتبر، عدم‌قطعیت در کالیبراسیون مدل‌ها و ضعف تعامل‌پذیری روبه‌روست. بر این اساس، نتیجه‌گیری می‌شود که توسعه سامانه‌های پایش هوشمند در بخش آب و فاضلاب نیازمند اعتبارسنجی میدانی، حاکمیت داده، کاهش خطاهای بحرانی و ارزیابی هم‌زمان عملکرد و قابلیت اطمینان عملیاتی است.
کلیدواژه ها
پایش سلامت زیرساخت؛ دوقلوی دیجیتال؛ زیرساخت‌های آب و فاضلاب؛ قابلیت اطمینان عملیاتی؛ حاکمیت داده؛ نگهداری پیش‌بینانه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر