| معیارهای داده‌محور برای طبقه‌بندی آبراهه‌ها و مسیل‌ها در راستای حکمرانی منابع آب: حوضه تهم‌چای زنجان |
| کد مقاله : 1635-IWWA |
| نویسندگان |
|
مهرداد بیجندی * استادیار گروه ژئودزی و مهندسی نقشه برداری، دانشگاه تفرش |
| چکیده مقاله |
| تعیین بستر و حریم آبراهه‌ها یکی از ابزارهای اصلی حکمرانی منابع آب سطحی است، اما در بیشتر شهرستان‌ها فهرست یکپارچه‌ای از آبراهه‌ها و معیار شفافی برای تفکیک «رودخانه» از «مسیل» وجود ندارد. هدف این پژوهش ارائه یک چارچوب تکرارپذیر و مبتنی بر داده‌های باز برای ایجاد بانک اطلاعات مکانی شبکه زهکشی و تدوین معیارهای طبقه‌بندی آبراهه‌ها در پشتیبانی از سیاست‌گذاری است. روش در حوضه تهم‌چای (۱۹۵/۷ کیلومتر مربع) در شهرستان زنجان آزموده شد. DEM مبنا با ۲۷۵۴۹ نقطه کنترل ICESat-2 انتخاب شد (Copernicus GLO-30، RMSE برابر ۴/۰ متر). آستانه شروع آبراهه (۱/۲ کیلومتر مربع) با آزمون افت ثابت و آستانه رژیم رودخانه‌ای (۸/۴ کیلومتر مربع) با تحلیل شیب–مساحت به‌صورت عینی تعیین شد. شبکه ۱۳۱/۸ کیلومتری در سه طبقه آبراهه اصلی (۶۲/۰ کیلومتر)، مسیل (۶۰/۶ کیلومتر) و مخزن سد طبقه‌بندی شد. اجرای مستقل روند نتایج را با اختلاف کمتر از ۳ درصد بازتولید کرد. تحلیل کاربری اراضی در دالان ۱۰۰ متری آبراهه‌ها نشان داد این دالان‌ها تنها ۶/۵ درصد مساحت حوضه را دارند، اما ۱۷ درصد سطوح ساخته‌شده در آن‌ها قرار گرفته است. با یک ماتریس اولویت‌بندی، ۳۳/۲ کیلومتر آبراهه اصلی (۲۸ درصد طول شبکه) که ۷۷ درصد سطوح ساخته‌شده دالان‌ها را در بر دارد، در اولویت نخست تعیین بستر و حریم قرار گرفت. تحلیل حساسیت نشان داد آستانه تفکیک، یک پارامتر سیاستی است و باید به‌صورت شفاف و مستند تعیین شود. چارچوب پیشنهادی ابزاری کم‌هزینه برای سیاست‌گذاری داده‌محور و مدیریت یکپارچه منابع آب در سطح شهرستان است |
| کلیدواژه ها |
| سیستم اطلاعات مکانی، سیاست‌گذاری داده‌محور، پایگاه داده مکانی، طبقه‌بندی آبراهه، داده‌های باز، مدیریت یکپارچه منابع آب |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
