توسعه مدل برنامه‌ریزی منابع آب کانال ذخیره-انتقال در WEAP – مطالعه موردی: کانال ساحلی مکران
کد مقاله : 1645-IWWA
نویسندگان
سیدهومان موسوی دهموردی *
دانشجو
چکیده مقاله
سواحل مکران در جنوب‌شرق ایران، با وجود کمبود منابع آب، در معرض رواناب‌ها و سیلاب‌های ناشی از بارش‌های شدید قرار دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی مزایا و محدودیت‌های مهار رواناب‌های منتهی به دریای عمان، چارچوبی شبه‌هیدرولیکی برای یک کانال ذخیره–انتقال در WEAP توسعه می‌دهد. کانال مفهومی با شیب بستر صفر و طول حدود ۹۰۰ کیلومتر، به ۱۴ سلول ذخیره‌ای با ظرفیت اسمی مجموع ۴۵۰ میلیون مترمکعب تقسیم شد. ظرفیت انتقال بین سلول‌ها بر پایه اختلاف تراز آب و رابطه Manning تعیین گردید. دو سناریوی با و بدون کانال، با گام روزانه و جریان‌های بازسازی‌شده از داده‌های ماهانه سال آبی ۱۳۸۴–۱۳۸۵، با لحاظ تبخیر سطح آزاد، شبیه‌سازی و مقایسه شدند. در سناریوی با کانال، ذخیره پایان دوره به ۳۳۱/۷ میلیون مترمکعب (۷۳/۷ درصد ظرفیت اسمی) رسید. حجم سالانه خروجی به دریا از ۱۰۴۶/۷ به ۴۹۶/۴ میلیون مترمکعب کاهش یافت (کاهش ۵۵۰/۳ میلیون مترمکعب، معادل ۵۲/۶ درصد)؛ بااین‌حال، ۲۱۸/۷ میلیون مترمکعب از این کاهش ناشی از تبخیر بود. بیشینه حجم خروجی روزانه نیز حدود ۱۱/۴ درصد افزایش یافت و موازنه حجمی با اختلاف ناچیز بسته شد. پرنشدن ظرفیت کل و محدودیت انتقال در برخی اتصالات نشان می‌دهد که مزیت نگهداشت رواناب با تلفات تبخیر و محدودیت‌های عملکردی همراه است. این چارچوب برای ارزیابی اولیه گزینه‌های ذخیره–انتقال ساحلی مناسب است، اما جایگزین مدل‌سازی هیدرودینامیکی و بررسی امکان‌پذیری اجرایی نیست.
کلیدواژه ها
مکران، کانال ساحلی، مدل WEAP، ذخیره–انتقال، رواناب سیلابی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی