ضرورت توسعه طرح‌های فاضلاب در ایران: تحلیل مقایسه‌ای سناریوهای تصفیه و عدم تصفیه در هشت محور راهبردی
کد مقاله : 1668-IWWA
نویسندگان
حمید امیری *1، علی نشاط پور2
1کارشناس دفتر مطالعات و بررسی های فنی
2شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور- دفتر مطالعات و بررسی های فنی
چکیده مقاله
تنش ساختاری منابع آب در ایران، کشور را وارد فاز جدیدی از بحران‌های چندوجهی کرده است که با الگوهای سنتی مدیریت عرضه و تقاضا قابل مدیریت نیست. این مقاله با رویکردی مقایسه‌ای، مزایای کمی سناریوی «تصفیه و بازیابی منابع» را در برابر سناریوی «تخلیه فاضلاب خام» در قالب هشت زاویه راهبردی — امنیت آب، محیط زیست، آب‌های زیرزمینی و فرونشست، اقتصاد چرخشی، سلامت عمومی، توسعه صنعتی، تغییر اقلیم و حکمرانی آب — واکاوی می‌کند. در حال حاضر ۴۲ میلیون نفر (۵۸ درصد جمعیت شهری) تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار دارند و سالانه ۱.۸ میلیارد مترمکعب پساب در ۳۶۵ تصفیه‌خانه فعال تولید می‌شود؛ اما بیش از ۱.۶ میلیارد مترمکعب فاضلاب خام بدون تصفیه وارد سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای سناریوی تصفیه، خسارت به سلامت انسان را از ۹.۱۷ به ۱.۶۲ واحد DALY (کاهش ۵.۶ برابری) و خسارت به اکوسیستم‌های آبی را از ۳۲.۶ میلیارد به ۲۴۰ میلیون کیلوگرم (کاهش ۵.۸ برابری) می‌رساند. همچنین تصفیه و بازچرخانی پساب، ارزش اقتصادی هر مترمکعب را از ۱۶۸,۱۸۳ ریال به ۹۷۳,۹۶۵ ریال (افزایش ۵.۷ برابری) ارتقا می‌دهد و از طریق بازیابی نیتروژن، جایگزین ۲۰ تا ۲۷ درصد پروتئین خام وارداتی می‌شود. در بعد امنیت آبی نیز هر مترمکعب پساب تصفیه‌شده، منبعی پایدار و مستقل از بارش است که وابستگی به آب‌های فرامرزی را کاهش می‌دهد. بنابراین، تصفیه فاضلاب نه یک هزینه، بلکه سرمایه‌گذاری با بازگشت اقتصادی و زیست‌محیطی قابل‌سنجش است که تنها مسیر توقف فرونشست و تأمین آب صنایع در دشت‌های بحرانی محسوب می‌شود.
کلیدواژه ها
فاضلاب، امنیت ملی، محیط زیست، اقتصاد چرخشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر