| آلاینده‌های نوظهور PFAS: مرور منابع انتشار، سرنوشت محیطی و تحلیل وضعیت شواهد در ایران |
| کد مقاله : 1688-IWWA |
| نویسندگان |
|
ثنا سعیدی نژاد *1، رضی شیخ الاسلامی2 1دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف 2استادیار دانشگاه صنعتی شریف |
| چکیده مقاله |
| مواد پر و پلی‌فلوئوروآلکیل (PFAS) گروه گسترده‌ای از ترکیبات فلوئوردار هستند که به دلیل پایداری بالا، تحرک در محیط و کاربرد گسترده در محصولات و فرایندهای صنعتی، به یکی از آلاینده‌های نوظهور مورد توجه تبدیل شده‌اند. هدف این پژوهش، مرور منابع انتشار، رفتار و انتقال محیطی و پیامدهای گزارش‌شده PFAS برای محیط و سلامت انسان و تحلیل وضعیت شواهد موجود در ایران است. روش کار، مرور ساختاریافته و نیمه‌نظام‌مند منابع علمی بود و برای شفاف‌سازی فرایند انتخاب منابع از اجزای مرتبط با گزارش‌دهی پریسما ۲۰۲۰ استفاده شد؛ از ۱۴۷ رکورد شناسایی‌شده، ۴۵ منبع وارد تلفیق نهایی شدند. مطالعات بر اساس موضوع، ماتریس نمونه، محل مطالعه، ترکیبات هدف، نتایج اصلی و محدودیت‌ها دسته‌بندی و مطالعات ایران به‌صورت جداگانه مقایسه شدند. نتایج نشان داد صنایع، فوم‌های اطفای حریق، فاضلاب، محل‌های دفن پسماند و محصولات مصرفی از مهم‌ترین مسیرهای ورود PFAS به محیط هستند. در ایران، شواهد مستقیم حضور این ترکیبات در شیرابه آرادکوه تهران، آب و ماهی رودخانه کارون، آبزیان خوراکی خلیج فارس، آب لوله‌کشی اصفهان و پساب یک واحد بازیافت کاغذ در نکا گزارش شده است؛ اما دامنه ترکیبات هدف، نوع ماتریس و پوشش جغرافیایی این مطالعات یکسان نیست و برای ارائه تصویری ملی کافی نیست. چارچوب «شواهد، منابع، مسیرها و خلأها» نشان داد پایش تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و لجن، آب زیرزمینی پیرامون محل‌های دفن، خاک و رسوب در نقاط مصرف فوم‌های اطفای حریق و گاز محل‌های دفن از اولویت‌های پژوهش آینده در ایران است. |
| کلیدواژه ها |
| آلاینده‌های نوظهور، PFAS، منابع انتشار، شیرابه محل دفن، مرور ساختاریافته، ایران |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
