عوامل تعیین‌کننده مصرف آب خانگی در شهرها: تلفیق ویژگی‌های اجتماعی-اقتصادی، رفتاری و اقلیمی برای مدیریت تقاضا
کد مقاله : 1712-IWWA
نویسندگان
مصطفی زائرپور تمبکی *1، فرید معتمدی2
1مدیر تصفیه خانه فاضلاب شهر میناب -شرکت آب و فاضلاب هرمزگان
2رئیس گروه آب بدون درآمد شرکت آب و فاضلاب هرمزگان
چکیده مقاله
افزایش جمعیت شهری، گسترش شهرنشینی و تغییر اقلیم، فشار بر منابع آب شهری را به یکی از چالش‌های بنیادین برنامه‌ریزی زیرساخت آبرسان کشور تبدیل کرده است. سیاست سنتی پاسخ به تقاضا از طریق توسعه عرضه، در بسیاری از کلان‌شهرها با محدودیت جدی منابع روبه‌رو شده و مدیریت تقاضا را به راهبرد اصلی تضمین پایداری آب شهری بدل ساخته است. هدف این مقاله، شناسایی و تحلیل عوامل تعیین‌کننده مصرف آب خانگی در شهرها و تلفیق سه دسته ویژگی اجتماعی-اقتصادی (درآمد خانوار، بعد خانوار، سن و تحصیلات سرپرست، مساحت و املاک مسکونی)، رفتاری (الگوی مصرف، آگاهی، نگرش و پاسخ به قیمت و ابزارهای مداخله رفتاری) و اقلیمی (دما، بارش و تبخیر) در قالب یک چارچوب تحلیلی واحد است. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام‌مند ادبیات، تحلیل مکانیزم‌های اثرگذاری هر گروه از عوامل و ارائه روابط تابعی برای تابع تقاضای آب خانگی است. نتایج نشان می‌دهد کشش قیمتی تقاضای آب خانگی معمولاً کم اما معنادار است و اثر قیمت به‌تنهایی کافی نیست؛ متغیرهای رفتاری و اقلیمی به‌ویژه در فصول گرم و خشک، سهم تعیین‌کننده‌ای در نوسانات مصرف دارند. بر این اساس، ترکیب ابزارهای قیمتی، مداخله‌های رفتاری و برنامه‌ریزی اقلیم‌محور پیشنهاد شده است. یافته‌ها می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری بنگاه‌های آب و فاضلاب برای طراحی بسته‌های مدیریتی تقاضا قرار گیرد.
کلیدواژه ها
مصرف آب خانگی، مدیریت تقاضا، عوامل اجتماعی-اقتصادی، رفتار مصرف‌کننده، تغییر اقلیم، منابع آب شهری.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر