قابلیت‌های حسگری توزیع‌شده فیبر نوری در پایش هوشمند و نشت‌یابی خطوط آبرسانی: تحلیل فنی و چشم‌انداز بومی‌سازی در ایران
کد مقاله : 1716-IWWA
نویسندگان
بهناز جعفری طادی *1، مریم اسماعیلی چپی2
1آب و فاضلاب اصفهان
2آب و فاضلاب مازندران
چکیده مقاله
نشت در خطوط آبرسانی یکی از عوامل مهم آب بدون درآمد، کاهش بهره‌وری شبکه و افزایش هزینه‌های بهره‌برداری و تعمیرات است‎.‎ روش‌های متعارف نشت‌یابی در بسیاری از شرایط کارآمدند، اما برای پایش پیوسته خطوط طولانی و مدفون و مکان‌یابی سریع نشت با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند‎.‎ در سال‌های اخیر، حسگری توزیع‌شده با فیبر نوری به‌دلیل قابلیت پایش پیوسته، پوشش مکانی گسترده و مقاومت در برابر تداخل الکترومغناطیسی مورد توجه قرار گرفته است‎.‎ هدف این مقاله، مرور هدفمند مطالعات و تجربه‌های بین‌المللی درباره کاربرد فناوری‌های فیبر نوری در نشت‌یابی خطوط آبرسانی و استخراج درس‌آموخته‌های قابل استفاده برای شبکه‌های آب ایران است‎.‎ مطالعات بررسی‌شده شامل حسگری آکوستیکی توزیع‌شده مبتنی بر ‎DAS‎ و φ‎-OTDR‎، حسگری دمایی توزیع‌شده، حسگری کرنش و روش‌های تلفیقی مبتنی بر یادگیری عمیق و تشخیص ناهنجاری است‎.‎ مرور منابع نشان می‌دهد که مطالعات چین بر توسعه سامانه‌های φ‎-OTDR‎ و الگوریتم‌های یادگیری عمیق، مطالعات اسپانیا بر استفاده از فیبر تاریک موجود در زیرساخت شهری و تجربه جدید بریتانیا بر بهره‌گیری عملیاتی از شبکه فیبر ارتباطی موجود متمرکز بوده‌اند‎.‎ همچنین در یک مطالعه میدانی منتشرشده در سال ۲۰۲۶، پایش ۱۷ کیلومتر فیبر با تفکیک مکانی مؤثر ۲٫۶ متر گزارش شده است‎.‎برآیند مطالعات نشان می‌دهد که مسیر مناسب برای ایران، اجرای پایلوت مرحله‌ای با استفاده از فیبر موجود یا پیش‌بینی فیبر در زیرساخت‌های جدید، ایجاد بانک داده بومی و ترکیب حسگری توزیع‌شده با الگوریتم‌های هوشمند است‎.‎
کلیدواژه ها
نشت‌یابی، فیبر نوری توزیع‌شده، ‎DAS‎، φ‎-OTDR‎، ‎DTS‎، شبکه آبرسانی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر